Obraz „Ja i wieś” Marc Chagall

“Wtedy zrozumiałem, że muszę pojechać do Paryża. Ziemią, która odżywiała korzenie mojej sztuki, był Witebsk, ale moja sztuka potrzebowała Paryża, tak jak drzewo potrzebuje wody. Nie miałem żadnego innego powodu, by opuszczać moją ojczyznę, i wierzę, że w malarstwie pozostałem jej zawsze wierny.”

                                                                                                 Marc Chagall

“Ja i wieś (1911)”  Marc Chagall

Z biografii artysty wynika iż był Marc Chagall osobą głęboko religijną przez całe życie oraz oddaną swojemu rodzinnemu miejscu zamieszkania, którym był Witebsk na Białorusi. Elementy owych aspektów przenikają się w twórczości pana Chagall’a w różnych formach artystycznych i stylistycznych, poczynając od tych realistycznych przechodząc przez kubistyczne, geometryczne formy, by zaczerpnąć inspiracji z głębszych pokładów psychiki, zagłębiając się w senne, absurdalne wyobrażenia. Skomponowane w całość na płótnie tworzą obraz, momentami naiwny w wyrazie, a jednak całkowicie niepowtarzalny, tworząc oryginalny styl, dzięki któremu dzieła malarza są jemu charakterystyczne.

Obraz “Ja i wieś” został namalowany już w Paryżu, jednak pełen świeżości pamiętając dopiero co opuszczone rodzinne rejony, zawiera symbolicznie ujęte najważniejsze wspomnienia z miejscem związane. 

Trochę jak ilustracja do książki dla dzieci, poprzez uproszczenie form, jak to kubiści mieli w zwyczaju oraz kolorowość wypełnienia całości, wydaje się dawać takie wrażenie.

Jest tutaj jednak coś więcej, pomimo pozornej prostoty wiejskiej cywilizacji, w oddalonej gdzieś, maleńkiej wiosce dzieją się rzeczy niezwykłe i  magiczne w ich codziennej rutynie. Zawarte na płótnie, kreując senną kompozycję oczami wyobraźni malarza, której trzeba się dokładniej przyjrzeć, by ujrzeć to co jest zamknięte w tej prostocie przedstawienia.

Na pierwszym planie obrazu dwa portrety. Po lewej stronie mężczyzna z nienaturalnie zieloną twarzą, a po prawej…koza, ukazana jakby w bardziej naturalnych ramach. Być może mężczyzna z portretu, to sam artysta, a być może symbolicznie ukazany gospodarz, który patrząc na zwierzę przed sobą wręcza mu gałązkę oliwną, jako podziękowanie za to że karmi jego i jego rodzinę. Scena dojenia w niewielkich rozmiarach ukazana jest na pysku zwierzęcia. Koza dojona przez kobietę, możliwe, że towarzyszkę życia portretowanego mężczyzny. Dopatrzyłabym się tutaj również symboliki kolorystycznej, a mianowicie zieleń twarzy człowieka jako element ziemski, trawa, Ziemia, a także fizyczny i ludzki, odpowiednik męskości, zaś niebiesko – granatowy na fragmencie pyska zwierzęcia i sceny dojenia jako element niebiański, niebo, Powietrze, czyli ten bardziej ulotny i mistyczny, może kobiecy pierwiastek delikatności i duchowa część człowieka.

Kolejną sceną obrazu, na styku wymiany spojrzenia głównych postaci, znajduje się nieco abstrakcyjne ujęcie żniw, w którym przedstawiony mężczyzna kroczy w kierunku odwróconej do góry nogami kobiety, ich twarze zwrócone jednak do siebie nawzajem. Pole do uprawy rozlewa się w perspektywie diagonalnej od górnego boku, rozszerzając się na całą powierzchnię krawędzi ku dołowi jest cieniowane intensywnym kolorem czerwieni, coś co mogłabym zinterpretować jako coś ważnego, czyli kolejne źródło utrzymywania życia przedstawionych postaci. Na całym tym polu, obejmując facjaty portretowanego człowieka i zwierzęcia, znajdują się dwa koła, jedno z nich większe może symbolizować Planetę Ziemię, a mniejsze umieszczone pod figurą kozy, księżyc, co w całości oddaje fakt, iż cykl faz księżyca jak i pory roku są nieodłącznym elementem życia człowieka i niezbędnej dla niego przyrody.

Nie brak tutaj również symbolu religijności artysty jako naszyjnik z zawieszką w kształcie krzyża na szyi portretowanego, oraz krzyża na wieży kościoła w oddali za sceną postaci żniwiarza i kobiety która stopami połączona jest z dachami dwóch domów zwróconymi do podłoża, znajdujących się w rzędzie z tymi domami postawionymi we właściwym porządku obok świątyni z której zerka duchowny. 

Można powiedzieć, że jest to scena rodzajowa, ukazująca codzienność człowieka wiejskiego i przyporządkowanie się mu do cykliczności i powtarzalności życia, a także zależności i szacunku jaki należy się naturze, która jest niezbędnym elementem egzystencji ludzkiej.

Obraz malowany farbami olejnymi na płótnie o wymiarach 191 x 150, 5 cm znajduje się w Muzeum Sztuki Współczesnej w Nowym Jorku. 

Bibliografia:

  • “Chagall” Ingo F. Walther/ Rainer Metzger, wydawnictwo Taschen
  • “Wielcy Malarze. Marc Chagall” Tygodnik Nr 120
  • “Historia Sztuki 1000-2000” pod redakcją Alaina Merota, wydawnictwo Arkady
  • “Wikipedia.Wolna Encyklopedia Internetowa.”

Reprodukcja obrazu:

  • “Wikipedia. Wolna Encyklopedia Internetowa.”