Blog

Surrealizm na świecie i w Polsce; Dali i Jaśnikowski.

Głównym przedstawicielem surrealizmu, który jest ogólnie znany na świecie, jest Salvador Dali. Wystarczy powiedzieć słowo „surrealizm”, a widzimy Dali’ego, oraz na odwrót mówiąc o Dalim, nasuwa się skojarzenie jego surrealistycznej twórczości. Ten kataloński malarz był tak barwną postacią, że wszystko czym się zajmował stawało się sztuką w mniemaniu odbiorców, równocześnie zdobywając sławę i uznanie. Jego obrazy są przepełnione elementami scen, wyobrażonych, przyśnionych marzeń i snów, które tworzą odrębne rzeczywistości, a nawet światy, w których jedni chcieliby żyć, a inni nie. Jego obrazy są jednocześnie eleganckie i dopracowane, daleko im do ordynarności i prostoty, prawdopodobnie dlatego trafiały w gusta tych którzy ze sztuką przebywają.

„Płonąca Żyrafa ( The Burning Giraffe), Dali, 1937, olej, 35 x 27 cm, Muzeum Sztuki w Bazylei

W Polsce surrealizm jest mniej widoczny niż za granicą. Krystyna Janicka autorka książki pt.: „Surrealizm”, próbuje zbadać ten nurt w sztuce oraz jego znaczenie, jednak pomimo trafnego zestawienia i opisu cech charakterystycznych, staje się ogólnym przedstawieniem filozofii na podstawie licznych artystów których zalicza do tego kręgu. W głównej mierze skupia się w książce na artystach zagranicznych, mniej na polskich, którzy według niej wtedy nie tworzyli w owym nurcie tak aktywnie jak tamci.

Dlatego też, chciałam napisać o pewnym miejscu, który surrealizmem pachnie. Jest to Muzeum Magicznego Realizmu znajdujące się w Wiśle, turystycznej miejscowości, która jest nazywana Perłą Beskidów. Tam, w miejscu całkiem niepozornym, umieszczonym pomiędzy domami mieszkalnymi znajduje się muzeum przepełnione dużą ilością obrazów o tematyce surrealistycznej, czy charakteryzujące się cechami magicznego realizmu, kierunku który wywodzi się właśnie z surrealizmu. Obrazów stworzonych w różnych artystycznych technikach, począwszy od tradycyjnego oleju na płótnie, po akryl, a także techniki komputerowe. Nie zabrakło tutaj również zabytków techniki, które wyglądają jak maszyny do przenoszenia w czasie, czy zwykłych flakoników na perfumy o ciekawych kształtach.

I tutaj właśnie zatrzymam się ponownie, by wrócić do tematu z pierwszego akapitu, a mianowicie chciałam zaznaczyć, iż te właśnie flakoniki to zaprojektowane przez Salvadora Dali’ego pojemniki. Znajduje się tam również kilkadziesiąt innych prac artysty, jak obrazy i plakaty, będące elementem ekspozycji stałej muzeum.

Poza tym odbywają się tam wystawy tymczasowe oraz wernisaże. Dzięki temu, oglądający może się skupić na tym by poznać lepiej twórczość artystów polskich, którzy dzięki aktywności Muzeum Realizmu Magicznego, są przedstawiani w rodzimym kraju, za naprawdę niewielką cenę biletu.

Przytoczę nazwisko i dzieło artysty polskiego, by zachęcić do wejścia na stronę Muzeum ( link na dole artykułu), a może nawet jego odwiedzenia. Z trudem muszę stwierdzić, że wyszczególnię tutaj tylko jednego artystę, a to jest wybór nie łatwy, bo każde z pozostałych dzieł ma w sobie coś pięknego i wartościowego do przekazania, a i forma przedstawienia jest tak dopracowana, że nic tylko się zachwycać.

Artystą, jest Jarosław Jaśnikowski, który dzięki temu że odkrył twórczość Salvadora Daliego, oraz kolejnych wystaw i wydarzeń artystycznych w życiu, decyduje się tworzyć w nurcie tych, powiązanych z surrealizmem, a mianowicie, nadrealizmem i realizmem fantastycznym. Artysta tworzy monumentalne w swoim wyrazie przedstawienia maszyn techniki, takich jak samoloty, pociągi, czy tworząc coś na miarę przypominających statki kosmiczne formy, umieszcza je pośród malowniczych, magicznych w swym wyrazie krajobrazów. Artysta to bardzo uznany, a jego dzieła podróżują po całym świecie.

„Czerwony Baron”, Jaśnikowski, Muzeum Magicznego Realizmu w Wiśle

Surrealizm jak wiele idei które powstawały, tak i tych które nadal się wykształcają na podwalinie tych starych, chcąc na siłę uznać swoją trafność, nie zagnieździł się na tyle by zrewolucjonizować świat swoją nowatorskością. Pomimo wyraźnego wpływu na sztukę, był w założeniu utopijnym wyobrażeniem świata, zgłębiającym psychikę ludzką i nadając jej wielu dotychczas nierozumianych spostrzeżeń. Jednak dzięki niemu, wykształciły się kolejne kierunki w sztuce, te które pozwalają na wyrażenie indywidualizmu artysty, jak i zarówno odbiorcy, który ma tutaj możliwość by po swojemu interpretować kontemplowany obraz.

Źródła:

1. Obraz: Salvador Dali „Płonąca żyrafa”: Wikipedia

2 Obraz Jarosław Jaśnikowski: Muzeum Magicznego Realizmu

3. Krystyna Janicka „Surrealizm”( Warszawa 1985, Wydawnictwo Artystyczne i filmowe )

4. Strona Muzeum Magicznego Realizmu

5. Internet: Wikipedia i inne.

Linki:

1. Muzeum Magicznego Realizmu: http://ochorowiczowka.pl/

2. Jarosław Jaśnikowski: http://www.jaroslawjasnikowski.pl/index.php