Blog

Trzy budowle Gaudiego

W pracach Gaudíego zdumiewało to, że choć nikogo nie zachwycały, jednak nikt nie ośmielił się powiedzieć tego wprost, ponieważ jego styl sam się broni.” Francesc Pujols, filozof

Każda funkcjonalna idea jest dla niego ornamentem.” B. Champigneulle

Obiekty architektoniczne, które mam zamiar dziś opisać, to dzieła secesyjnego architekta i inżyniera Antonio Gaudi. Pochodzące z okresu dojrzałego w twórczości. Są to: Colonia Güell, Casa Milà i Sagrada Familia.

Architektura Gaudiego zaliczana jest do nurtu architektury biomorficznej, chociaż jednocześnie jest architekturą organiczną. Zawiera więc elementy, gdzie autor skupiał się tylko na przedstawieniu konkretnego detalu inspirowanego naturą, a także, tak jak w przypadku Kościoła Sagrada Familia, jako organizmu jako całości, próbując przedstawić procesy w nim zachodzące.

Zaprojektował domy mieszkalne, wille, kościół Sagrada Familia w Barcelonie, osiedle robotnicze Colonia Guell, park Guell.

Pierwszym budynkiem który chciałabym omówić jest Colonia Guell, co według projektu, miało być osiedlem robotniczym, zafundowanym przez bogatego właściciela fabryki tekstylii dla pracowników, by mieli bliżej do pracy. W miejscu tym domy miały zostać wybudowane wokół fabryki, a ponadto kompleks miał zawierać szkołę i teatr, oraz kościół.

Kościół zaprojektowany przez hiszpańskiego architekta Antonio Gaudeigo. Jednak fundator, przemysłowiec Eusebi Guell, zfinansowałjedynie część projektu, w który wchodzi niekompletna krypta kolonii. Gaudi rozpoczął pracę w roku 1908, a ukończyć musiał w roku 1914 z powodu braku finansów na dalsze prace. Jednakże powstała krypta jest dziełem swojego rodzaju gdyż zawiera wszystkie dotychczas zebrane umiejętności architekta. Krypa przypomina jaskinię co umacnia to wrażenie poprzez nieregularne kształty zawarte we wnętrzu. Z zewnątrz krypta jest dekorowana charakterystycznymi mozaikami oraz oknami, poskładanymi z kolorowych kawałków szkła, tworzących tęczowe witraże.

Krypta znajduje się w miejscowości Santa Coloma de Cervelló, 23 km od centrum Barcelony, skąd można się dostać pociągiem w ciągu dwudziestu minut. Obecnie jednak trzeba sprawdzić czy jest czynne, z uwagi na panującego wirusa i związane z nim obostrzenia.

W znaczeniu ideowym kościół to taka wędrówka chrześcijanina, czego można się dopatrzeć w kolorystyce jaką nadał mu architekt. Był on również podobno zaciekle wierząca osobą, i dochodzą głosy iż miał zostać beatyfikowany.

Pamiętam jak siedziałam zasłuchana na lekcjach historii sztuki w pierwszej klasie liceum, jak zaczarowana, marzyłam wtedy o tym żeby zobaczyć te wszystkie niesamowite budynki, obrazy i inne dzieła. Wtedy jeszcze nie słyszałam o projektach Antonio Gaudiego, dowiedziałam się o nich w kolejnych latach nauki. I od kiedy je zobaczyłam to, przede wszystkim Casa Mila i Sagrada Familia, wydały mi się czymś niesamowicie pięknym i niemożliwym. A teraz tutaj wracam.

Casa Mila – La Pedrera, to budynek mieszkalny, znajdujący się na ulicy Passeig de Gracia 92 w Barcelonie, jest to środkowa część miasta. Budowany w latach 1906-1910, z przeznaczeniem dla pewnego hiszpańskiego przedsiębiorcy i jego żony. Budynek nie został ukończony, jednak zachwyca kunsztem warsztatu architekta. I chociaż dla mieszkańców Barcelony jest on kamieniołomem ( la pedrera ), to dla koneserów sztuki zdaje się być czymś o wiele więcej. Blok skalny staje się płynnym fragmentem morza wzburzonego falami. Delikatności dodają balustrady balkonów, rzeźbione z żeliwa w obłe, roślinne kształty, sprawiające wrażenie dzikich krzaków wystających powtarzalnie spomiędzy fal. Organiczne formy roślinne są niezbędnym elementem tego secesyjnego budynku, tak jak równie charakterystyczne formy ptaków, tutaj szykujące się do lotu, dodają wrażenia ruchu tej pozornie statycznej bryle, która jasnością fasady znacznie odznacza się od reszty okolicznego zabudowania.

Dlatego, że w zamierzeniu artysty miała być ona czymś wyjątkowym i różniącym się od pozostałych budynków, które dla niego były nudne i zwykłe. Dużo by wymieniać i wyszczególniać detali, które sprawiają wrażenie jakby nie pasowały, a wraz z całością były „z innej bajki”.

Ostatnim budynkiem który będę opisywać jest wspomniana Sagrada Familia, która patrząc na układ urbanistyczny miasta, jest jakby strzelistą górą pełną ażurów i koronek, od razu widać że jest czymś wyjątkowym, a ponadto czymś co jakby przypadkowo znalazło się w niewłaściwej epoce. A jednak… jest faktem, że Sagrada Familia jest usytuowana w sercu miasta i jest jedną z jej wizytówek oraz znakiem rozpoznawczym kojarzącym się z Hiszpanią. To niewątpliwie arcydzieło w wykonaniu Gaudiego, uznane za najwybitniejszą świątynię secesyjną.

Dekoracja kościoła nawiązuje do form organicznych i roślinnych, podobnie struktura, co jest charakterystyczne dla secesji. Poza tym jest to budowla złożona, zawierająca elementy gotyckie – wysmukłe, szpiczaste wieże, ostrołukowe maswerki i portale; barokowy przepych form; nawiązanie do manieryzmu poprzez formy antropomorficzne; symboliczne znaczenie wszystkich detali; nawiązanie do tradycji hiszpańsko – mauretańskiej w kolorystyce i barwnych, ceramicznych wykładzinach. Jak widać jest tutaj wszystko, a nawet jeszcze więcej.

Rozpoczęcie budowy miało miejsce w roku 1882 i… trwa do dzisiaj. Historia powstawania bazyliki jest ciągle żywa, a jej ukończenie mam mieć miejsce w roku 2026, w stulecie śmierci autora.

Świątynia składa się z trzech fasad: Narodzenia, Pasji oraz Chwały. Każda z nich zawiera się w innym stylu. Z czego tylko jedna z nich była ukończona za życia Gaudiego. Kiedy żył zostały ukończone również cztery wieże. W późniejszych latach budowa świątyni zdawała się być improwizacją i kalkowaniem, trzeba zaznaczyć iż każdy jej detal wymagał rzemieślniczej uwagi.

Dokumenty autorstwa Gaudiego zostały zniszczone podczas wojny domowej, dlatego kontynuowanie budowy sprawiało dodatkowe utrudnienia, gdyż nie było na czym się oprzeć.

A teraz nic tylko czekać na efekt końcowy.

Antonio Gaudi został pochowany w tej świątyni, dokładnie tak jak sobie tego życzył.

Tak wygląda krótki zarys informacyjny o tych trzech ważnych budowlach epoki secesji. Zachęcam do własnego poszukiwania informacji na ten temat, po to by zagłębić się w detale historii budynków i zachwycić się tak jak nimi samymi.

Colonia Guell, Santa Coloma de Cervello
Casa Mila, Barcelona
Sagrada Familia, Fasada Narodzenia Pańskiego, Barcelona

Przypisy:

1.Zaznaczam że zdjęcia pochodzą z Internetu. Dwa pierwsze są podpisane, a trzecie z Wikipedii.

2.Tekst jest zbiorem infomacji z książki pt.: „Style w architekturze” W.Koch oraz z Internetu tj. Wikipedia, strony turystyczne w języku angielskim