Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach w Krakowie

U góry po lewej: “Portret koronacyjny Stanisława Augusta Poniatowskiego” M.Bacciarelli; u góry po prawej: “Somosierra” P.Michałowski; u dołu po lewej: “Pochodnie Nerona” H.Siemiradzki; u dołu po prawej: “Czwórka” J.Chełmoński.

Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku mająca siedzibę w Sukiennicach, na Rynku Głównym w Krakowie jest największym zbiorem malarstwa i rzeźby z tego okresu, jednocześnie będąc stałą ekspozycją. Galeria Sztuki w Sukiennicach służy od ponad 130 lat, udostępniając dzieła sztuki odwiedzającym ją, nie tylko po to by pooglądać słynne przedstawienia, a także z bardziej wzniosłych powodów, które często przyprowadzały tutaj osoby chcące odświeżyć pamięć o kraju polskim, którą często chciano wymazać z kart historii. Zebrane w tych murach dziedzictwo narodowe do dzisiejszego dnia jest ważnym elementem dla społeczeństwa polskiego i dumą dla Polski.

Sztuka umieszczona w murach Sukiennic, jest jednym z wielu zbiorów dzieł znajdujących się w  Krakowie i udostępnianych dla publiczności w różnych miejscach miasta.

Po więcej informacji, zapraszam do linków dodanych do artykułu na końcu.

Tymczasem, należy pamiętać, iż Galeria w Sukiennicach jest ważnym oddziałem Muzeum Narodowego, została ona odnowiona w latach 2006 -2010 i odtąd przed nazwą Sukiennic, jest stawiany przymiotnik “Nowe”. Jeśli zaś chodzi o samą Galerię w której znajdują się dzieła sztuki, znajduje się ona na drugim piętrze i podzielona jest na cztery sale. 

Każda z sal jest nazwana i zajmuje się określoną tematyką sztuki polskiej znajdującej się w muzeum.

  1. Sala Bacciarellego: Oświecenie.

Głównym obrazem tej sali jest “Portret koronacyjny Stanisława Augusta Poniatowskiego”, replika namalowana przez Marcella Bacciarellego, malarza nadwornego, tworzącego na dworze króla. Panujący w latach 1764 1795 król Polski i jednocześnie mecenas sztuki, miał wielkie pragnienie by wybrać tych artystów, którzy godnie reprezentowali by sztukę ówczesnych czasów. Mieli oni być polskimi artystami, głęboko wykształconymi oraz z pewnym warsztatem, do tego król, chciał także, by sztuka przedstawiająca sceny historyczne, nie była zwykłym wymysłem dzikiej wyobraźni artysty, lecz przede wszystkim opierała się na wcześniej udokumentowanych źródłach. Władcy polskiemu poniekąd się zrealizowała jego idea, jednak kiedy skończył panowanie wraz z rozpoczęciem nowej epoki po Oświeceniu, pojawił się Romantyzm, z którym nowi artyści o świeżym spojrzeniu, zaczęli przedstawiać swoje buntownicze dzieła. 

Artyści zgromadzeni w pierwszej sali to: Jan Zachariasz Frey, Józef Peszka, Marcello Bacciarelli, Franciszek Smuglewicz, Jan Piotr Norblin de la Gourdaine, Aleksander Orłowski, Jan Bogumił Plersch, Per Krafft Starszy, Józef Grassi, Kazimierz Wojniakowski, Jan Chrzciciel Lampi Starszy, Józef Pitschmann, Jakub Tatarkiewicz.

Sala ta zawiera 39 dzieł, ponumerowanych od 101 do 139.

2. Sala Michałowskiego: Romantyzm. W stronę sztuki narodowej.

W tej sali reprezentantem jest obraz “Somosierra” Piotra Michałowskiego. Romantyzm, którego symboliczna data to rok 1789, wyznaczona od momentu wybuchu Wielkiej Rewolucji Francuskiej, istotnie naznaczył się w każdej dziedzinie ludzkiej działalności, zarówno w całej Europie, jak i Polsce. Zasadą trwającej wówczas epoki było łamanie dotychczasowych schematów, w rezultacie powstawały dzieła niejednorodne w wyrazie, łączące dotychczas powstałe style, dodając szczyptę koloru i emocjonalności w przedstawieniu. 

W Polsce malarstwo romantyzmu rozwija się w połowie XIX wieku, sztuka jest oczywiście naznaczona miłością do kraju rodzinnego, wiarą w Boga, walecznością i heroizmem czy honorem i umiłowaniem wartości rodzinnych. Dla artystów elementy patriotyczne są nadal bardzo ważne, zmienia się jednak sposób w jaki wyrażają swoje uczucia poprzez dzieło sztuki, akcentując emocje i nastroje, stosując akcenty kolorystyczne poszerzoną paletą barw używanych kolorów farb czy formalne walory dzieła. W myślach artystów odtwarzała się wizja odzyskania wolności i niepodległości narodu polskiego, będące widoczne w ich sztuce. 

Artyści z drugiej sali to: Michał Stachowicz, Teodor Baltazar Stachowicz, Jan Nepomucen Bizański, January Suchodolski, Franciszek Faliński, Wojciech Korneli Stattler, Józef Oleszkiewicz, Piotr Michałowski, Leon Kapliński, Henryk Rodakowski, Artur Grottger, Józef Simmler, Jan Nepomucen Głowacki, Saturnin Świerzyński, Teofil Kwiatkowski, Aleksander Płonczyński, Aleksander Kotsis, Władysław Oleszczyński.

Sala zawiera 41 dzieł, ponumerowanych od 201 do 241.

3. Sala Siemiradzkiego: Wokół akademii.

Obrazem przewodnim sali jest namalowane przez Henryka Siemiradzkiego płótno zatytułowane “Pochodnie Nerona”. Sala jest kompozycją dzieł sztuki oddającym hołd akademickiemu stylowi tworzenia, chociaż i zdarzało się tak, że trudno było do końca określić, które przedstawienia sztuki do niego należały. Jak każdy styl, zmieniał się on i modyfikował, zmieniały się więc i kryteria. Według teorii akademickiej sztuka miała być piękna oraz prawda w przedstawieniu, zgodna z udokumentowaną historią. Ważne były również przedstawienia biblijne, mitologiczne czy klasyków grecko – rzymskich, utkane w opowieść przedstawioną w dziele malarskim. Te historie były cenione najwyżej, najniżej zaś pejzaże, sceny rodzajowe i przede wszystkim martwe natury. 

Artyści umiejscowieni w sali trzeciej to: Jan Matejko, Kazimierz Alchimowicz, Stanisław Bergman, Wojciech Gerson, Witold Piwnicki, Bronisław Abramowicz, Hipolit Lipiński, Władysław Łuszczkiewicz, Henryk Siemiradzki, Lucjan Wędrychowski, Feliks Cichocki – Nałęcz, Paweł Merwart, Tadeusz Ajdukiewicz, Pantaleon Szyndler, Franciszek Żmurko, Maurycy Gottlieb, Wandalin Strzałecki, Henryk Rodakowski, Kazimierz Teofil Pochwalski, Antoni Maksymilian Piotrowski, Jacek Malczewski, Zygmunt Trembecki, Antonina Różniatowska, Wiktor Brodzki, Pius Weloński.

W sali znajduje się 37 dzieł, które są ponumerowane od 301 do 337.

4. Sala Chełmońskiego: Realizm, polski impresjonizm, początki symbolizmu.

Czwarta sala z obrazem “Czwórka” Józefa Chełmońskiego, jest zarazem ostatnią do zwiedzania w galerii. Obrazy w niej zawarte przenoszą odbiorcę w świat realistycznego przedstawienia życia zwykłego człowieka zajętego codziennymi czynności. Chciano odtworzyć naturę w sposób taki jaką była naprawdę, bez jakiejkolwiek stylizacji czy idealizacji. W ciągu lat zatrzymując elementy romantyczne, przekształcano przedstawienia realistyczne dążąc do cech impresjonistycznych w pejzażu, powstawały wtedy obrazy malowane w plenerze, także przedstawienia nocne, tzw. Nokturny. Z czasem podążając w stronę historii z literatury rodem z baśni, ukazując fantastyczno – symboliczne opowieści artyści znowu zaczynają wyznaczać inne drogi w sztuce. Mimo tego, że nadal widoczne są wpływy historyczno – patriotyczne, to widać że artyści próbują wprowadzić w widza w ten nowy i nieznany świat, który póki co małymi, nieśmiałymi zbliża się krokami.

Artyści w tej sali to: Aleksander Kotsis, Walery Eljasz – Radzikowski, Rafał Hadziewicz, Wojciech Gerson, Henryk Pillati, Franciszek Kostrzewski, Józef Szermentowski, Władysław Ciesielski, Józef Chełmoński, Zygmunt Sidorowicz, Roman Kochanowski, Władysław Malecki, Juliusz Kossak, Józef Brandt, Stanisław Grocholski, Samuel Hirszenberg, Maksymilian Gierymski, Adam Chełmoński, Adam Chmielowski, Stanisław Witkiewicz, Stanisław Masłowski, Julian Fałat, Witold Pruszkowski, Aleksander Gierymski, Henryk Siemiradzki, Władysław Podkowiński, Józef Pankiewicz, Leon Wyczółkowski, Jan Stanisławski, Ludwik De Laveaux, Jacek Malczewski, Anna Bilińska – Bohdanowiczowa, Walery Gadomski, Teodor Rygier, Antoni Pleszowski, Antoni Madeyski.

Sala zawiera 96 dzieł, ponumerowanych od 401 do 496.

Przypisy:

  1. “Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Przewodnik”
  2. Wikipedia Wolna Encyklopedia Internetowa
  3. Strona Muzeum Narodowego w Krakowie: Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku – Muzeum Narodowe w Krakowie (mnk.pl)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s